Verhaal: de Missiezusters van Onze Lieve Vrouw van Afrika uit Boxtel

In de slums van Kibera

Als ervaren zuster werd Jeanne Simons begin jaren ’90 benoemd in Kibera, Nairobi, Kenia. Jeanne ging aan het werk in de grootste sloppenwijk van Afrika; tot op de dag van vandaag leven de mensen in Kibera in zeer armoedige omstandigheden. Vanuit een van de kerkjes in Kibera probeerde Jeanne in contact te komen met de meisjes in de slums.

Missiezuster van Onze Lieve Vrouw van Afrika (Witte Zuster) Jeanne Simons uit Helvoirt geboren 1931.

“Ik wilde hen helpen op eigen benen te staan”, aldus Jeanne. “En het was nodig want toen ik daar kwam, werd me gezegd: ‘meisjes, die kunnen weinig, die hoef je niks te leren.’ Dat was confronterend, ook al was ik inmiddels gepokt en gemazeld in de catechese en het (vrouwen) vormingswerk in Afrika. Ik praatte rond dat ik iets ging beginnen voor de meisjes tussen servet en tafellaken, zo van twaalf tot zestien jaar.”

Tot Jeannes verbazing kwamen er wel veertig meisjes. “Ik bood hen wekelijkse bijeenkomsten aan. Dat wilden ze wel; de meisjes hadden veel vragen over adolescentie, seks, aids, zelfkennis en zelfstandigheid. In de slums waren de mannen de baas en er was veel misbruik. ‘Nee’ zeggen was moeilijk hoor! Maar toch gingen we ermee aan de slag. Mijn insteek was empowerment, eigen kracht. En dan vooral de kracht van de groep, want in je eentje in die slums begin je niet veel. De leefomstandigheden in Kibera waren erbarmelijk en toch stonden die meisjes er elke week in smetteloos witte jurkjes. Ik heb nooit geweten hoe ze dat deden.”

Wana Bakitha

Jeanne had de gewoonte om lokale mensen te betrekken bij haar werk. Twee vrouwen hielpen bij het lesgeven en ook een lokale verpleegkundige was erg betrokken. “De meisjes vertrouwden me wel, ik was al lang in Afrika en sprak vloeiend Swahili,” zegt Jeanne, “maar ze vertelden me niet alles. Dat begreep ik; ik ben niet opgegroeid in die slums en sommige dingen konden hun eigen moeders beter opvangen. De verpleegkundige nam de seksuele voorlichting en informatie over aids voor haar rekening. Na een poos vormden de meisjes een hechte groep en ik vertelde hen een verhaal dat ik had gehoord van een Canossian sister (een andere missiecongregatie). Het verhaal ging over een Soedanees meisje, een slavin die door de zusters was bevrijd uit de slavernij. Toen het meisje vrij kwam, heette zij Bakitha. Later is zij zuster geworden. De meisjes waren onder de indruk van dit verhaal en elke keer als iemand zei ‘dat lukt ons toch niet, we zijn in een slum area’… dan zei een ander ‘denk aan Bakitha’. Er kan heel veel, als we maar samen doen en vertrouwen hebben in onszelf.”

Vertrouwen

Kort daarna mocht de groep zichzelf presenteren in het kerkje en dat was voor iedereen een ontroerend moment. Jeanne: “Ik zal het nooit vergeten. Ze stelden zich voor als Wana Bakitha, kinderen van Bakitha. Als groep gingen ze staan voor heel belangrijke dingen: to respect one self, to believe in one self and to be an apostle of justice and peace without tribalism or racism. Ja, dat was moeilijk voor hen hoor, want ze dachten altijd en eeuwig dat ze niet goed genoeg waren. Dat het van een ander af moest hangen. Maar ze stonden er en ik dacht terug aan wat me eerder gezegd was: ‘meisjes kunnen niks.’ Wana Bakitha had het tegendeel bewezen en ik had vertrouwen; het zijn vaak de vrouwen die de verandering voortduwen.”

Boek: 150 jaar Missiezusters van Onze Lieve Vrouw van Afrika

Het verhaal van Jeanne Simons is een van de verhalen uit het boek: Dragers van Hoop, een leven lang missie. 150 jaar Missiezusters van Onze Lieve Vrouw van Afrika.

Dit boek presenteerden de Missiezusters van Onze Lieve Vrouw van Afrika (in Brabant bekend als de Witte Zusters) uit Boxtel, ter ere van het 150-jarig bestaan van de Witte Zusters en de Witte Paters. In het boek vertellen twaalf zusters, allen tachtig jaar of ouder, over hun missie in Afrika en Nederland. Het 150-jarig bestaan van de Witte Zusters en de Witte Paters wordt tot 2019 gevierd met onder meer het boek, een tentoonstelling en andere activiteiten.

Het boek is te bestellen bij:

  • Missiezusters OLV van Afrika, Achterberghstraat 20, 5281 AB Boxtel, tel. 0411-602548, e-mail: info@wittezusters.nl
  • of door overboeking van 14,50 euro incl. verzendkosten op bankrekening NL85 INGB 0001 0967 24 tnv. Missiezrs OLV van Afrika, Boxtel, met uiteraard vermelding van uw adres.

Het boek is ook te koop bij:

  • Boekhandel van Berne in Heeswijk-Dinther.
  • Erfgoedcentrum Nederlands Kloosterleven in Sint Agatha tijdens de openingstijden van de tentoonstelling De Witte Karavaan, 150 jaar Witte Paters en Witte Zusters in Afrika. Deze loopt van begin mei t/m eind oktober 2018. In het winterseizoen alleen op afspraak.